Để sống mà không hối tiếc

Sự thực là con người dành phần lớn thời gian cho công việc, độ tuổi 20-30 là giai đoạn đầu của sự nghiệp, vậy kinh nghiệm "để làm việc mà không hối tiếc" là gì, thì đây là những điểm chính tôi muốn chia sẻ với bạn:

Đắc nhân tâm có nghĩa là được lòng người, tiếc thay thời nay việc truyền dạy đắc nhân tâm ở trường học rất hạn chế thậm chí không có. Khi là người sống "đắc nhân tâm" bạn đã sở hữu được những "quyền năng tinh tế" về đời sống tinh thần rất là đặc biệt. Đắc nhân tâm là biết cách sống vì người khác, biết cùng nhau phát triển, biết tôn trọng lẫn nhau, biết lợi mình-lợi người-lợi cho xã hội, hoàn toàn không phải là cách sống giả tạo. Để học về đắc nhân tâm hãy bắt đầu từ việc đọc cuốn sách "Đắc nhân tâm" của tác giả Dale Carnegie (1888-1955), là cuốn sách bán chạy nhất mọi thời đại, truyền tải bí quyết đối nhân xử thế, thấu hiểu tâm lý để thành công và hạnh phúc.

- Hãy mặc những bộ trang phục có "khí chất": Con người thường được đánh giá đầu tiên qua vẻ bề ngoài, trang phục đẹp không chỉ để ngắm nhìn mà con giúp thay đổi nội tâm của bạn. Trang phục "khí chất" trong công việc không phải cứ đắt là đẹp, điều quan trọng là nó phù hợp với bạn, phù hợp với môi trường công việc. Khi bạn còn trẻ, hãy mặc những trang phục tốt nhất mà bạn thích, đồ tốt không chỉ có sự khác biệt lớn về mặt bề ngoài, tính năng, thương hiệu mà nó còn mang đến sự tự tin cho người dùng nó. Hơn nữa người ngoài nhìn vào cũng sẽ đánh giá "nhìn hình thức bạn này được đó". Nếu chỉ có những bộ đồ rẻ tiền, tôi khuyên bạn dù có vất vả một chút cũng cố gắng mua mặc những bộ trang phục tương đối tốt. Theo kinh nghiệm thì thay vào việc cứ mua nhiều những bộ trang phục rẻ tiền thì sử dụng những bộ trang phục tốt mà dùng lâu dài, nó sẽ đem lại hiệu quả về mặc kinh tế hơn, vì đồ tốt luôn bền đẹp lâu hơn đồ rẻ tiền.

- Tôn trọng lẫn nhau: Luôn tôn trọng những người xung quanh dù hoàn cảnh có thế nào chăng nữa, đặc biệt là tôn trọng tiền bối (người vào làm trước). Nếu bạn là võ sinh học Judo (Nhu Đạo), bạn sẽ được học về hai điều cốt lõi của Judo là "tôn trọng lẫn nhau" và "cùng nhau phát triển", khi cái tinh thần này áp dụng vào công việc thì con đường sự nghiệp luôn rộng mở để chào đón bạn vậy, vì bạn là người xứng đáng, là người tin cậy. Và bạn biết đấy, trong Judo một người vào học sau, cam kết và kỷ luật hơn, thì hoàn toàn có thể được thăng cấp đai nhanh hơn, vượt qua người đã học trước, chứ tuyệt đối không có chuyện "ma cũ bắt nạt ma mới", đó là quy luật của một môi trường tốt.

- Học hỏi liên tục: Kiến thức và kỹ năng được đào tạo trên ghế nhà trường chỉ mới nền tảng cho công việc, khi làm việc đòi hỏi kỹ năng "học hỏi liên tục", chính kỹ năng này sẽ giúp bạn "tồn tại và phát triển" cho dù hoàn cảnh xã hội thế nào chăng nữa. Kinh nghiệm của tôi cho thấy cách học tập hiệu quả nơi công sở là bắt đầu từ "bắt chước" cách làm của đồng nghiệp, cấp trên, nhất là cách làm được công ty đánh giá là hiệu quả. Việc bắt chước và cải tiến cho phù hợp với bản thân luôn đem lại những kết quả tốt đẹp bởi vì những cách làm ấy đã được thực tiễn chứng minh là hiệu quả thông qua người khác, bắt chước dễ dàng hơn nhiều so với việc sáng tạo điều đòi hỏi bạn phải hiểu sâu sắc-hiểu về bản chất công việc thì mới có khả năng sáng tạo đột phá phương pháp mới. Vậy làm cách nào để "bắt chước hiệu quả"? Đó là quan sát, là lắng nghe, là cầu thị học hỏi và "đắc nhân tâm", tôi lại nhắc về đắc nhân tâm.

+ Nghiêm túc về thời gian về thời hạn deadline, liên tục có sự phản hồi và tương tác với đội nhóm, cấp trên để ai cũng hiểu rằng bạn là người kỷ luật và cam kết, tránh để tình trạng " xảy ra hậu quả đã rồi, lúc đó mới trình bày em tưởng, em nghĩ là, em xin lỗi...". Tại Judo Khỏe, có đào tạo về văn hóa thời gian thông qua bài học "đến sớm là đến đúng giờ, đến đúng giờ là đến trễ" là để tạo lập thói quen quản lý thời gian quan trọng này, cũng như bài học "Văn hóa phản hồi một công cụ thiết yếu trong cuộc sống", tất cả đều có lợi ích dài lâu. Ngay khi học tập tại Judo Khỏe, bạn đã học tập tư duy và hành động của người thành công vậy.

+ Vứt bỏ sĩ diện đi, bạn sẽ là người chiến thắng: Không ít bạn trẻ luôn sĩ diện với những học vấn và thành tích trước đó đã đạt được, bạn cần nhớ rằng tại nơi làm mới, bạn vẫn chưa là ai cả, việc đánh giá năng lực của bạn là cao hay thấp là chuyện của sau này, nên hãy vứt bỏ sĩ diện đi, tôi tin chắc bạn sẽ làm được mọi việc và vượt trội đấy. Việc hay bị làm những việc lặt vặt, việc không tên trong giai đoạn đầu cũng là điều bình thường, người quản lý sẽ quan sát để đánh giá con người bạn trong những việc tưởng chừng vô bổ này, xem bạn có phải là người hòa nhã, hợp tác và có đáng tin cậy không.

+ Chủ động tham dự các sự kiện, hội thao của công ty với tinh thần là người hỗ trợ khâu tổ chức: Thông thường những việc này rất ít người dám dấn thân chủ động, vì một phần là do thiếu kinh nghiệm tổ chức, một phần là trông như công việc ấy không có giá trị nhưng đó là quan niệm sai lầm đấy. Ở độ tuổi 20-30 kinh nghiệm, trải nghiệm là cái thiếu cần trau dồi càng nhiều càng tốt. Bạn sẽ học được nhiều điều khi làm tổ chức, chủ trì các sự kiện, bữa tiệc. Để làm mọi người hài lòng và mãn nguyện thì tinh thần phục vụ là rất cần thiết, chính tinh thần phục vụ đó là nền tảng thu hút người khác cũng như nâng cao năng lực kết nối mọi người với bạn. Thật đáng tiếc là khi đến 40, 50 tuổi mới nhận ra mình thiếu năng lực này thì cũng đã là muộn mất rồi. Làm những công việc này cơ bản là khổ, bạn sẵn sàng dấn thân cho công việc sẽ là điểm khác biệt với những người né tránh, không muốn khổ vì người không biết khổ sẽ không có lòng biết ơn những người xung quanh và lẽ đương nhiên cũng không ai biết ơn họ cả, họ trở thành một người nhàm chán.

+ Không nói xấu đồng nghiệp, cấp trên, công ty cũ: Hành vi nói xấu là điều tối kỵ nơi công sở, vì khi nói xấu là lúc bạn cho người khác biết về tính cách vô ơn, không tin cậy. Không ai muốn làm việc với người có thói quen nói xấu người khác cả, vì họ không muốn mang họa vào thân "biết đâu, người bị nói xấu tiếp theo là mình". Thêm nữa, lời khuyên của tôi là bạn cũng đừng nên dây dưa với những người có thói quen "nói xấu người khác". Người có thói quen này thường là những người không có lòng biết ơn, tại Judo Khỏe có nói rõ nguyên lý chọn bạn mà giao du là "Vô ơn gắn liền với phản trắc, biết ơn là người tử tế!"

Độ tuổi 20-30 với tràn đầy sức sống của người trẻ tuổi, có nhiều mong ước khám phá và chứng tỏ giá trị của bản thân, độ tuổi thật đẹp để làm những điều ý nghĩa để sống mà không hối tiếc vì ta đã sống đã nỗ lực đúng đắn. 

Với độ tuổi 20-30 này điều quan trọng là sống hết mình để tạo lập giá trị, kiếm tiền và dùng tiền để biết thêm nhiều điều tốt đẹp, thay vì chỉ lo tích lũy-tiết kiệm mà quên đi điều quan trọng "biết thêm nhiều điều tốt đẹp trong cuộc sống".

Tôi mong các bạn trong lúc còn trẻ hãy tích cực kiếm tiền và tiêu tiền, việc tiêu tiền giúp bạn trở thành con người biết cảm nhận niềm vui, không thỏa mãn với chính mình mà dừng lại việc học tập liên tục. Tiền giúp bạn khám phá thế giới mà bạn chưa biết, sẽ mang đến những điều khiến bạn bất ngờ. Bạn quyết định mua một bộ đồ, một vật dụng thật đẹp-thật chất lượng hằng ao ước và bạn nỗ lực để tạo lập giá trị cao cho bản thân, nỗ lực không biết mệt mỏi để đạt mục tiêu ấy. Cùng một mức thu nhập nhưng nhận thức và cách tiêu tiền mỗi người mỗi khác, rồi chính cách tiêu tiền mà quyết định cuộc sống sau này mỗi người mỗi khác. Người biết cách tiêu tiền luôn thành đạt hơn người không biết tiêu tiền.

Cá nhân tôi cho rằng, khi còn trẻ bạn không cần suy nghĩ là tiêu tiền một cách chắc chắn như tuổi hơn 30. Khoản tiền ấy có vô bổ hay không, nếu không tiêu thử thì không thể biết được. Đầu tiên là bạn phải tiêu thật, rồi sau đó học cách tiêu tiền tối ưu, đó là then chốt đấy. Với tôi, sự khác biệt không nằm ở chỗ bạn có bao nhiêu tiền hay địa vị gì trong xã hội, mà chính là bạn có bao nhiêu trải nghiệm, bạn có cảm nhận được niềm vui không, bạn có thấy hạnh phúc với sự nỗ lực của bản thân hay không. Người mà không có hứng thú với bất kỳ thứ gì trong cuộc sống, sống mà không biết rung động cuộc sống thì thực sự là cuộc sống đáng tiếc vậy, nên tôi không mong bạn trở thành con người như vậy.

Tiền bạc là con số vô cực nên cần có mục tiêu định tính rõ ràng, nếu không sẽ dễ bị dẫn lối vào hoang đường hoang tưởng. Khi bạn muốn thu nhập là 1.000$, 2.000$ hay 5.000$... bạn sẽ tìm hiểu phương pháp để đạt được mức đó dựa trên sự nỗ lực và các nguồn lực cá nhân. Bạn sẽ tự hào khi dám mua món đồ yêu thích, bạn luôn sẵn sàng thể hiện lòng hiếu thảo với bố mẹ, anh chị em bằng đồng tiền của bạn kiếm được, bạn dám cho đi..., bạn hạnh phúc với sự nỗ lực của chính mình, bạn biết cảm ơn cuộc sống.

- Công việc là công cụ: Thật vậy, công việc không thể trở thành đích đến với cuộc đời, đó chỉ là công cụ để ta có thể sống một cuộc đời phong phú. Nếu coi đó là cái đích của cuộc đời, bản thân sẽ chỉ biết đắm chìm trong công việc. Trở thành người thành đạt, người nổi tiếng hay có quyền lực là kết quả của công việc. Theo quan điểm cá nhân của tôi, được những người xung quanh thương mến, công việc mình làm là lợi mình-lợi người-lợi xã hội thì đó là niềm hạnh phúc. Khi được ai đó giúp đỡ, dù là việc gì thì cũng cần phải "biết ơn" tận đáy lòng. Người có lòng biết ơn sẽ sống hạnh phúc hơn và thường thành công hơn kẻ vô ơn, vì lòng biết ơn là một trạng thái tinh thần tuyệt vời, một rung động của cuộc sống con người. Tôi thường nói lời biết ơn chân tình và vô cùng hạnh phúc khi ai đó nói lời cảm ơn như vậy, đó là một động lực cho tôi viết chia sẻ vào blog cá nhân www.CaoTrungHieu.com

- "Tôn trọng lẫn nhau" và "cùng nhau phát triển": Cuộc sống là vậy, khi bạn sống biết cách tôn trọng lẫn nhau và cùng nhau phát triển, bạn sẽ thu hút được những người cùng hệ giá trị sống đó xung quanh bạn. Thông qua sợi dây kết nối giá trị ấy mà đời sống tinh thần của mỗi người được nuôi dưỡng và trưởng thành.

- Dùng "nhân-nghĩa" cho quản lý thời gian: Ai cũng đều có 24 giờ mỗi ngày, làm sao quản lý tốt nó khi có những trường hợp chồng chéo thời gian. Người thực dụng cho rằng phải ưu tiên cho công việc đem lại nhiều lợi ích cho bản thân nhất. Còn cách quản lý thời gian của tôi là ưu tiên hàng đầu là "nhân-nghĩa", cái lợi ích mất đi cơ hội này thì tìm được cơ hội khác, còn cái "nhân-nghĩa" là tình người, là cái sâu sắc nhất trong nhân tâm. Trong môn võ Judo, tổ sư Kano Jigoro có nói rõ về tâm niệm của người học võ Judo là "Mục tiêu của võ sinh Judo là Nhân-Trí-Dũng", do đó người học Judo cũng dần dẫn thấm được điều truyền dạy đó vậy.

- Không cần những mối quan hệ hời hợt: Ngày nay khi môi trường xã hội mở hơn, kết nối người với người dễ hơn trong môi trường internet nên không ít người nghĩ rằng mình có mối quan hệ rộng, quen biết nhiều. Với tôi mối quan hệ là thước đo sự phong phú cuộc đời mỗi người, nhưng mối quan hệ hời hợt thì không, chỉ lãng phí thời gian-công sức-tiền bạc mà không đem lại giá trị phong phú nào cho cuộc sống chính bạn. Một mối quan hệ tin cậy quý giá gấp hàng vạn lần những mối quan hệ hời hợt, vì mối quan hệ này là lắng nghe-thấu hiểu và giúp cùng nhau phát triển.

- Đôi khi cần biết dừng lại để tận hưởng, để xả hơi, để sướng: Cuộc sống, công việc đôi khi gặp khó khăn, thậm chí bế tắt, thay vì muộn phiền hay tiêu cực thì nên cho bản thân dừng lại để tận hưởng, để xả hơi, để sướng. Một cách tốt đẹp là bạn hãy tìm đến những mối quan hệ tốt đẹp, người có tư duy tích cực để trải lòng để rồi vượt qua mọi thách thức. Cuộc sống này thật đẹp, cớ sao phải sống tiêu cực hối tiếc đúng không!?

Tôi viết bài chia sẻ này vào thời gian cuối 2025, những ngày đầu 2026 là một giai đoạn kinh tế Việt Nam gặp quá nhiều khó khăn, thách thức, giai đoạn tình hình chính trị-xã hội thay đổi quá nhanh khiến người dân-doanh nghiệp chạy bở cả hơi tai. Đây là khó khăn chung của đất nước Việt Nam mình, nó thuộc về yếu tố vĩ mô tầm quốc gia-chính phủ và kết quả là doanh nghiệp sa thải hơn rất nhiều là tuyển dụng. Người có nhiều năm kinh nghiệm sẽ có khó khăn riêng, cũng như các bạn trẻ 20-30 tuổi cũng gặp muôn vàng khó khăn về công việc, về cuộc sống. Tôi cũng đã từng trải qua giai đoạn tuổi trẻ ấy, có nhiều sai lầm và cũng may mắn áp dụng được những kinh nghiệm đúng thông qua quan sát và học hỏi, vì vậy tôi viết lại những lời tâm sự qua bài viết "Để sống mà không hối tiếc" này để tiếp tục lan tỏa phương pháp đúng nhằm trợ sức các bạn trẻ tinh tấn hơn, để tồn tại và phát triển trong thời gian sắp tới. Trước khi thay đổi xã hội, ta sẽ thay đổi chính mình theo hướng tốt đẹp hơn!

Bạn có thể bình luận dưới bài viết này chia sẻ chân tình của bạn, chúng ta sẽ cùng nhau học hỏi lẫn nhau để cùng nhau phát triển nhé.

Cao Trung Hiếu | Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình

TP HCM ngày 16/02/2026